|
Doğal ve kültürel değerleri yanı sıra Dünya Savaş Tarihi
açısından büyük önem taşıyan ve Mustafa Kemal komutasındaki
Türk Ordu birliklerinin dünyayı şaşırtan cesaret ve
kahramanlıklarının sergilendiği Çanakkale Savaşları'nın
izlerini ve anılarını korumak amacıyla 1973 yılında Milli
Park ilan edilmiştir.
Gelibolu Yarımadası Tarihi ve Milli parkı, ilimizin en
önemli gezi yerlerinden birisidir.
Parkın kara sınır- larını Gelibolu Yarımadasının Saroz
körfezindeki Kabatepe limanı ile Çanakkale Boğazında yer
alan Akbaş iskelesi arasında çizilecek bir hat oluşturur.
Seddülbahir köyü çevresindeki Teke ve Hisarlık Burunları,
Ertuğrul, Morto, İkiz Koyları, Alçıtepe, Kereviz- dere,
Zığındere ile kuzeydoğuda yer alan Arıburnu, Conkba- yırı,
Kocaçimen, Kanlısırt, Anafartalar ve Suvla koyları sava- şın
cereyan ettiği başlıca alanlardır. Çanakkale Savaşları
sırasında büyük cesaret göstererek şehit olan birlikler ve
şahıslar adına bugün Gelibolu Yarımadası'nda çok sayıda
şehitlik vardır. Herbiri ayrı bir kahramanlık örneği olan bu
şehitliklerin en önemlisi Morto koyunda, Hisarlık Tepe üze-
rinde tüm şehitlerimizin anısına dikilen ÇANAKKALE ŞE-
HİTLER ABİDESİ'dir. Gelibolu Yarımadası üzerinde, Çanak-
kale savaşlarında hayatlarını kaybeden yabancı askerler için
de Anıt ve mezarlıklar vardır.
Çanakkale Savaşları: Sararan yapraklarını ağır ağır
dökmeye başlamış ağaçlar... Poyraz, çok kötü bir şekilde
hissettiriyor kendini... Hava oldukça sert ve gün yeni
ağarmakta Seddülbahir'de...
Çamburnu Anıtı: Eceabat - Seddülbahir yolunun 2.nci
km.sinde yer alır. Anıt, Balkan ve Çanakkale Şehitleri adına
1962 yılında yaptırılmıştır. Bir kaide üzerine oturtulmuş
olan Anıtın boyu 2.5 m.dir. Çevresi demir motiflerle
süslenmiştir. Anıtın bir yüzünde, "Burada Balkan ve
Çanakkale Harplerinde şehit düşen binlerce kahramanlar
yatar" yazısı, diğer yüzünde de "DUR YOLCU" şiirinin bir
kıtası yer alır.
Havuzlar Şehitliği
Kerevizdere savaşlarında yaralanıp bu yerde vefat eden 2
subay ve 8 er anısına 1961 yılında dikilmiştir.
Sığındere Sargı Yeri Anıtı
Alçıtepe köyünün kuzeybatısındadır. 1947 yılında
yapılmıştır. 25 ve 26. Piyade Alaylarında şehit düşen tüm
personel ve 2. Tüm. Kur. Bşk. Kur. Yzb. Kemal Bey ile
Sığındere'deki ilk yardım istasyonunda tedavi görmekte iken
düşmanın açtığı ateş esnasında şehit olan askerlerimiz
anısına, 1995'de T.C Kültür Bakanlığı'nca inşa edilmiştir.
İlk Şehitler Anıtı
Seddülbahir köyündedir. 1986 yılında, Çanakkale Savaşlarında
ilk olarak canlarını veren 5 Subay, 81 er olmak üzere toplam
86 şehidimiz anısına dikilmiştir. Cephanelik Şehitliği
olarak da adlandırılmaktadır.
Fransız Anıt ve Mezarlığı
Morto koyuna bakan bir yamaç üzerine kurulan Anıt, Çanak-
kale Savaşlarında hayatlarını kaybeden 14.382 Fransız as-
kerinin anısına yapılmıştır. Mezarlıkta kimlikleri bilinen
as- kerler için ayrı ayrı taşlar dikilidir. Kimlikleri
tespit edileme- yenler ise Anıt çevresindeki dört toplama
bölmesi ile Anıt girişindeki toplama bölmesine konulmuştur.
Çanakkale Şehitler Abidesi
Morto köyü önündeki Hisarlıktepe üzerinde Çanakkale
Savaşlarında bu cennet vatan için canlarını veren 253.000
şehidimizin anısına izafeten yaptırılmıştır. Temeli 19 Nisan
1954 tarihinde atılmış ve 21 Ağustos 1960 tarihinde ziyarete
açılmıştır. Yüksekliği 41.70 cm. dir. Çanakkale Şehitleri
anısına yapılan Anıtın altında SAVAŞ ESERLERİ MÜZESİ
bulunmaktadır. Abidenin girişte sol tarafında ise T.C Kültür
Bakanlığınca 1992 yılında yaptırılan Çanakkale Şehitliğinde
yurdumuzun her bir köşesinden vatan savunması için
Çanakkale'ye koşan ve en kıymetli varlıklarını, canlarını
veren aziz şehitlerimiz huzur içerisinde dinlenmektedirler.
Şehitler Abidesi Müzesi
Müze, Şehitler Abidesi'nin altındaki salonda hizmet vermek-
tedir. Salonun girişinde Çanakkale Savaşlarını gösteren
krokiler ile savaş anında çekilmiş fotoğraflar yer alır.
Salo- nun sağındaki vitrinlerde, İngilizlere ait harp
esnasında kul- lanılan ilaç, içki, karavana kapları vardır.
Diğer vitrinlerde şehitlerimize ait kan dolu saatler,
savaşın vahşetini gösteren kemiklere saplanmış mermi ve
şarapnel parçaları ve mermi çekirdeklerinin havada
birbirleri ile çarpışmalarıyla meydana gelen ilginç
şekiller, Mehmetçiğin kahramanlığının delilleri olark
sergilenmektedir.
Yahya Çavuş Anıtı
Seddülbahir köyünün karşısında, Ertuğrul Koyuna hakim
tepecik üzerinde yer alır. Anıt, 25 Nisan 1915 günü çıkartma
yapan İngiliz kuvvetlerine kahramanca karşı koyan ve büyük
kayıplar verdiren Yahya Çavuş ve takımı adına, T.C Kültür
Bakanlığı'nca 1993 yılında yaptırılmıştır.
Helles Anıtı
Çanakkale Savaşları esnasında hayatlarını kaybeden İngiliz,
Avustralya ve Hindistan kuvvetlerinden oluşan toplam 20.761
kişinin anısına dikilmiştir. 29. Kraliyet Deniz Tümeninin
karaya çıktığı yerin yakınındaki tepenin üzerinde yükselir.
Sütun 100 fest boyundadır. Sütunun denize bakan yüzende
Boğaz Savaşlarına katılan gemilerin, bu sütunun karşısındaki
avlu duvarlarının üzerinde diğer savaş gemilerinin isimleri
kazınmıştır. Helles, Anzac ve Suvla isimleri sütunun diğer
yüzlerine yazılmıştır.
Son Ok Anıtı
Alçıtepe köyünün yanındadır. Mülga 7. Tümen Komutanlığı 1948
yılında 10.000 şehidimizin anısına inşa olmuştur.
Nuri Yamut Anıtı
26 Haziran - 12 Temmuz 1915 tarihleri arasında yapılan
Sığındere savaşlarında şehit düşen 10.000 kahramanımız adına
yaptırılmıştır. Alçıtepe köyünün 2.5 km. batısındadır
Mehmet Çavuş Anıtı
Bu Anıt, düşmanın hiçbir zaman ele geçiremediği ve bu
nedenle "Cesarettepe" diye anılan tepede bulunmaktadır.
Silahı kırıldığından düşmana taşla ve yumrukla hücum eden
Mehmet Çavuş'un anısına izafeten, Mehmet Çavuş Anıtı olarak
adlandırılmıştır.
Lone Pine Anıt ve Mezarlığı
4228 Avustralya ve 708 Yeni Zellanda harp ölüsünün anısına
Kanlısırt'a yaptırılmıştır. Anıt ve Mezarlığı- nın bulunduğu
yer Avustralya 'lılar hedeflerinden birisi idi ve 25 Nisan
1915'de Anzak Koyu'na çıkartma yapıldığı gün alındı ve sonra
kaybedildi. 6 Ağustos günü Türk siperleri l. Avusturalya
Tugayı tarafından bombalandı ve ele geçirildi. Savaş 5 gün 5
gece sürdü. Her yıl burada Avustralyalılar 24/25 Nisan'da
özel törenler yapmaktadırlar.
57. Piyade Alayı Şehitliği
Çanakkale Savaşları sırasıda kahramanlıkları destanlaşan ve
tümü ile şehit olan 57. Piyade Alayı Şehitleri anısına T.C.
Kültür Bakanlığınca 1994 yılında yapılmıştır.
Conkbayırı Mehmetçik Anıtı
Bu Anıt Conkbayır'ndaki savaşta hayatını kaybeden Türk
askenleri adına dikilmiştir. Milli tarihimizin altın bir
sayfa olarak eklenen Çanakkale Savaşları'nın odak noktası
olan ve düşmana ilk sillenin indirildiği Mehmetçik Parkı
içersinde yapılan Anıt, tepeyi tümüyle kaplayacak tarzda ve
kademeli olarak yükselen beş beton panelden oluşmaktadır. Bu
beş panel, Tanrı'ya dua eden bir insanın beş parmağını
sembolize etmektedir.
Conkbayırı Anıt ve Mezarlığı
Conkbayırı'nda hayatlarını kaybeden 952 Yeni Zellanda'lının
anısına yapılmıştır.
Conkbayırı, Çanakkale Savaşlarında en önemli hedeflerden
birisidir. Avustralya'lılar 25 Nisan çıkartmasının ardından
Conkbayırı'na doğru tırmandılar ancak karşılarında hiç
bekle- medikleri büyük bir Komutan Mustafa Kemal Atatürk'ü
gö- rünce durmak zorunda kaldılar. 6-10 , Ağustos tarihleri
ara- sında yapılan Sarı Bayır savaşlarında Yeni
Zellandalılar Conkbayırı'nın en uç noktasını ele geçirmeye
çalıştılar fakat Mustafa Kemal'in başında bulunduğu güçlü
savunma karşısında başarısızlığa uğradılar. Ne Liman Von
Sanders ve ne de bir başka komutanın göremediğini, o
inanılmaz askeri dehası ile ATATÜRK görmüş ve Conkbayırı ile
Sarı Bayır'ın bütün güney yarımadanın anahtarı olacağını
anlamıştı. Büyük Komutan ATATÜRK, "Size taarruzu değil,
ölmeyi emrediyorum..." emrini, Conkbayırı'nda, tarihin
unutulmaz sayfalarına nakşetmişti.
1994 yılında T.C. Kültür Bakanlığınca Yeni Zellanda
Anıtı'nın tam karşısında bulunan ve Atatürk'ün saatinin
parçalandığı yere Yeni Zellanda Anıtı kadar heybetli
Atatürk'ün Anıtı yaptırılmıştır.
Kabatepe Tanıtma Merkezi
Çanakkale Savaşları sonrası harp sahasında bulunan çeşitli
silah, mermi, giysi, vb. malzemeler ile; Çanakkale
Savaşları'nın çeşitli sahnelerini gösterir fotoğrafların
sergilendiği bir Müzedir.
Çamyayla Atatürk Evi
Çanakkale Savaşları sırasında Mustafa Kemal'in 19. Tümen
Karargahı olarak kullandığı ve bir odasında ikamet ettiği
ev, 1973 yılında Müze haline getirilmiştir. Müzede
Atatürk'ün şahsi eşyaları, sivil ve askeri kıyafetleri ile
fotoğrafları sergilenmektedir. |